• Peter Ngo

Vài nét về Cộng hòa Séc - Trái tim của Châu Âu

Cộng hòa Séc được biết đến như một “trái tim Châu Âu”, với thủ đô Praha cổ kính, nguy nga và tráng lệ, nhiều danh lam thắng cảnh, văn hóa và lịch sử. Đây cũng chính là một cái nôi của một nền giáo dục và văn hóa có truyền thống lâu đời bậc nhất của Châu Âu. Cộng hòa Séc giáp với Đức về phía tây bắc, Ba Lan về phía đông bắc, Slôvakia về phía đông nam, và giáp với Áo về phía Nam. Cộng hòa Séc nằm trong vùng khí hậu ôn đới, có mùa hè ấm áp, mùa đông lạnh, nhiều may và ẩm do chịu ảnh hưởng của sự kết hợp giữa hai miền khí hậu lục địa và đại dương.


Vài nét về Cộng hòa Séc:

Diện tích : 78.864 Km2

Dân số : 10,3 triệu người

Ngôn ngữ chính: tiếng Séc

Thủ đô : Praha

Quốc khánh : 01/01/1993 (Tiệp Khắc tách ra thành Cộng hòa Séc và Slôvakia)

Tín ngưỡng : Chủ nghĩa vô thần, thiên chúa giáo

Đơn vị tiền tệ : Đồng Koruna (CZK hoặc Kc)

Thu nhập bình quân đầu người PPP: 40,640 USD (2019)



Cộng hòa Séc không chỉ nổi tiếng bởi Pha lê, bia mà còn là đất nước của âm nhạc, khoa học và kỹ thuật. Trước chiến tranh thế giới lần thứ hai, Cộng hòa Séc có nền công nghiệp vào hạng nhất, nhì Châu Âu. Hiện nay với vai trò là một thành viên của cộng đồng chung Châu Âu (EU), cộng hòa Séc không ngừng phát triển và nâng cao nền giáo dục, khoa học và công nghệ của mình. Cộng hòa Séc đứng đầu thế giới trong một số lĩnh vực : chế tạo máy công cụ, turbin thủy-nhiệt điện, động cơ thủy, điện tử quốc phòng, bia và phalê.



Giáo dục Đại học Séc có lịch sử rất lâu đời được bắt nguồn từ năm 1348 khi vua Charles đệ tứ thành lập trường đại học đầu tiên ở Trung Âu mang tên Đại học Tổng hợp Charles với 4 khoa: Khoa nghệ thuật, Khoa luật, Y và Khoa thần học. Trường này đã có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển văn hoá ở Trung Âu, cho đến nay đây vẫn là cơ sở khoa học hàng đầu của Cộng hoà Séc. Trường đại học đầu tiên ở Slovakia là đại học Istropolitana do vua Hung Matthias Covinus lập tại Brátislava năm 1467.

Viện hàn lâm mỏ ở Banka stiavnika đã từng tồn tại và hoạt động trong những năm 1735-1919. Đại học tổng hợp Bratislava ngày nay đã được thành lập từ năm 1919 mang tên JA.Komẽnky, người được mệnh danh là đã đặt nền móng cho nền giáo dục hiện đại Cộng hoà Séc.



Dịch vụ là lĩnh vực đóng góp nhiều nhất trong nền kinh tế, chiếm 57,3% GDP. Các ngành ngân hàng, công nghệ thông tin, viễn thông là những động lực năng động của nền kinh tế Séc và thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài. Thương mại là một hoạt động kinh tế quan trọng với các đối tác thương mại chủ yếu là Cộng hòa Liên bang Đức, Slovakia, Áo, Ba Lan... Du lịch cũng là một thế mạnh của Cộng hòa Séc.


Năm 2001, doanh thu từ du lịch mang về cho nước này khoảng 118 tỉ koruna, đóng góp tới 5,5% GNP của nước này. Thủ đô Praha thường là lựa chọn hàng đầu của du khách với rất nhiều các công trình văn hóa, lịch sử nổi tiếng. Những khu du lịch như Karlovy Vary thường là điểm đến được yêu thích vào các kỳ nghỉ. Những lễ hội âm nhạc hay bia của Cộng hòa Séc cũng góp phần làm đất nước này trở thành một địa điểm du lịch hấp dẫn.



Giao thông: là trái tim của châu Âu nên Cộng hòa Séc có mạng lưới giao thông dày đặc và khá phát triển. Đường sắt có tổng chiều dài 16.053 km (năm 2005) và mật độ đường sắt cao nhất trong Liên minh châu Âu: 120 km trên 1.000 km vuông. Hàng năm đường sắt nước này chuyên chở khoảng 178 triệu hành khách và 100 triệu mét khối hàng hóa. Công ty "Đường sắt Séc" chiếm 99% tổng hành khách vận chuyển bằng đường sắt.


Đường bộ của Cộng hòa Séc có trên 6.174 km đường quốc lộ cao tốc hạng nhất (giới hạn tốc độ 130 km/h) nối thủ đô và các thành phố chính như Brno, Plzeň, Příbram... và hòa vào hệ thống đường cao tốc châu Âu tạo thành xương sống của hệ thống đường bộ nước này. Đường bộ cấp thấp hơn có tổng chiều dài 48.778 km.


Về đường hàng không, Cộng hòa Séc có khoảng 60 sân bay công cộng trong đó lớn nhất là Sân bay quốc tế Pragua hàng năm đón khoảng 11 triệu lượt khách[22]. Hãng hàng không quốc gia là Czech Airlines có đường bay đến những thành phố lớn ở châu Âu, Bắc Mỹ, Châu Á, Trung Đông và Bắc Phi.

Giao thông thủy nội địa và giao thông công cộng cũng vô cùng phát triển.


LĨNH VỰC THẾ MẠNH CỦA CH.SÉC

Vốn là một nước có sẵn những cơ sở công nghiệp từ thế kỷ XIX, nền công nghiệp của Cộng hòa Séc có nhiều điều kiện thuận lợi phát triển. Các ngành công nghiệp chính của nước này là luyện kim, sản xuất máy móc, thiết bị điện tử, phương tiện giao thông, dệt may, chất hóa học, dược phẩm, chế biến lương thực thực phẩm.

Bên cạnh đó, Cộng hòa Séc rất với ngành công nghiệp sản xuất đồ gốm sứ và pha lê. Công nghiệp chiếm tỉ trọng 39,3% trong nền kinh tế.


Ngành ô tô

Cộng hòa Séc là một trong những nơi tập trung cao nhất về hoạt động thiết kế và chế tạo liên quan tới ô tô trên thế giới. Với sản lượng xe chở khách là 107,5 xe trên mỗi 1000 dân, Cộng hòa Séc đã duy trì được vị trí siêu hạng trong những nước đứng đầu thế giới về sản xuất ô tô tính về sản lượng bình quân đầu người. Đây cũng là nước nằm trong mười lăm nhà sản xuất xe ô tô chở khách lớn nhất toàn cầu tính theo sản lượng. Ngành công nghiệp ô tô Séc sử dụng hơn 150.000 lao động và chiếm hơn 20% của cả sản lượng chế tạo và kim ngạch xuất khẩu của Séc.


Skoda Auto, Doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Cộng hòa Czech

Sự xuất sắc của ngành ô tô Séc đóng vai trò quan trọng không chỉ ở Châu Âu mà còn trên phạm vi toàn cầu. Dựa trên truyền thống cơ khí trải qua hàng thế kỷ, cơ sở hạ tầng tốt, lực lượng lao động giàu kỹ năng, ngành này đã đóng góp đáng kể cho chế tạo, Nghiên cứu & Triển khai ô tô. Trong hơn năm năm gần đây, những nhà đầu tư này đã tạo ra hơn 10.000 việc làm mới và đầu tư hơn 1,4 tỷ EUR trong ngành ô tô Séc.


Ngành hàng không

Séc có truyền thống lâu đời về hàng không và luôn có sự hiện diện mạnh mẽ trong lĩnh vực hàng không vũ trụ. Trong những năm qua, nước này đã lừng danh về chất lượng nổi bật, sự đáng tin cậy và đổi mới trong ngành này. Từ sản xuất cơ bản cho tới dây chuyền lắp ráp cuối cùng trên máy bay và các chương trình nghiên cứu và phát triển tiên tiến, ngành hàng không vũ trụ nơi đây đã có những tiến bộ đáng kể và không thể bỏ qua. Ngày nay, phần lớn các công ty và tổ chức của Séc làm việc với những người dẫn đầu trong ngành ở nhiều cấp độ và tham gia các chương trình hợp tác hoặc các dự án nghiên cứu đa quốc gia.

Vietnam vừa nhập thành công 12 mẫu máy báy huấn luyện sản xuất tại Czech

Ngành hàng không của Cộng hòa Séc tập trung vào hai hoạt động chính. Trước tiên là sản xuất máy bay hoàn chỉnh. Đó là sản xuất máy bay nhỏ để chuyên chở tại địa phương hoặc khu vực, máy bay huấn luyện và chiến đấu hạng nhẹ, máy bay thể thao và máy bay phục vụ nông nghiệp, máy bay siêu nhẹ và tàu lượn. Một phần tư số lượng máy bay siêu nhẹ trên thế giới đã và đang được sản xuất tại Cộng hòa Séc.

Phân khúc đứng thứ hai của ngành hàng không là sản xuất phụ tùng cho máy bay vận tải cỡ lớn, máy bay quân sự và máy bay trực thăng.


Công Nghệ NANO

Séc là một trong những cái nôi của công nghệ nano hiện đại. Hiện nay CH Séc là một trong những quốc gia dẫn đầu trong nghiên cứu, phát triển và sản xuất công nghiệp sợi nano. Sự phát triển mạnh của ngành cùng với những kết quả trong nghiên cứu cũng như trong kinh doanh tuyệt vời liên quan tới sự tăng vọt trong đăng ký sáng chế máy sản xuất sợi nano.

Từ đó Séc luôn luôn sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ nano và luôn tạo ra được những thế hệ cơ cấu sợi nano mới. Để có được kết quả này, phải nhắc tới nghiên cứu ở trình độ cao và sự liên kết của nghiên cứu này với kinh doanh và với ứng dụng nhanh những sáng tạo vào thực tế.



Vì vậy tại CH Séc có hàng loạt các trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu hợp tác với doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ nano. Các trung tâm này thường cung cấp dịch vụ đầy đủ từ tư vấn cho tới tìm đáp số cho từng nghiên cứu cụ thể. Trong 7 năm trở lại đây, CH Séc có số lượng đối tượng làm nghiên cứu, phát triển công nghệ nano và sản xuất ứng dụng nano tăng gấp 3 lần.


Ngành cơ khí

Cơ khí tạo nên xương sống của nền kinh tế Séc và nền tảng chế tạo của nó là hơn 1.100 công ty. Những công ty này tham gia mạnh mẽ trong ngành cơ khí năng lượng, cơ khí vận tải, sản xuất công cụ chế tạo máy và công cụ định hình, luyện kim và sản xuất cơ cấu và cấu kiện kim loại. Các công ty cơ khí Séc cung cấp thiết bị công nghiệp hoàn chỉnh – ví dụ như tuabin, công cụ chế tạo máy và công cụ định hình, thiết bị điều hòa nhiệt độ, máy móc xây dựng, máy nông nghiệp và máy chế biến thực phẩm.

Cộng hòa Séc xuất khẩu hơn 90% sản lượng cơ khí, đặc biệt là tới các quốc gia trong Liên minh Châu Âu, mặt khác nước này cũng đã và đang củng cố vị thế tại các thị trường Châu Á và Châu Mỹ Latinh. Sản lượng cho thấy sự tăng trưởng do các công nghệ mới, như công nghệ nano, điện tử tinh vi, các hệ thống tự động hóa và cơ điện tử.


Thiết bị y tế

Ngày nay, xuất khẩu thiết bị y tế của Cộng hòa Séc đã có bước phát triển vượt bậc. Các công ty Séc nhận được các đơn hàng chuyên nghiệp toàn diện. Lĩnh vực này có sự đổi mới cao độ và nhiều công ty đã tài trợ tự nghiên cứu và phát triển, hợp tác với các viện nghiên cứu khoa học và trường đại học. Ngoài ra, liên quan đến các công nghệ mới, chúng ta không thể không nhắc đến các công ty Séc chuyên sản xuất vải nano cho y tế và hơn thế nữa Cộng hòa Séc là nhà sản xuất chính về kính hiển vi điện tử.



Điện tử và cơ khí điện

Vượt trên tất cả những nơi khác, lĩnh vực điện tử và cơ khí điện của Séc dựa trên truyền thống lâu đời và các kỹ năng đặc biệt của nhân lực. Toàn bộ ngành này chiếm hơn 14% sản lượng chế tạo của Séc, giữ vị trí thứ hai về quy mô trong nền kinh tế nước này. Hơn 17.000 công ty sử dụng hơn 180.000 nhân viên trong lĩnh vực này tại đây. Phần lớn sản lượng của lĩnh vực này là để xuất khẩu, chủ yếu là trong nội bộ Liên minh Châu Âu.



Cụ thể, trong ngành cơ khí điện (động cơ điện, máy phát điện, máy biến áp, hệ thống chuyển mạch điện và tổ hợp chuyển mạch, cáp và dây cách điện) được sản xuất bởi ngành công nghiệp điện. Máy tính và công nghệ văn phòng, điện gia dụng, điện tử phần cứng và điện tử tự động, thiết bị y khoa và thiết bị quang học được xếp vào các lĩnh vực khác của sản lượng ngành điện.


Ngành kính và gốm

Ngành gốm của Séc có danh t